Oudste Gemeentehuis

Gemeentehuizen ontstaan in 1811 tijdens de Franse tijd. In 1851 verbiedt de gemeentewet dat het huis van de burgemeester als gemeentehuis wordt gebruikt. De gemeente Rheden had toen nog geen eigen gebouw; de secretarie was gevestigd in de oranjerie van Rhederoord (de woning van de toenmalige burgemeester).

In 1852 werd het pand aan de Hoofdstraat gehuurd en als gemeentehuis in gebruik genomen. De gemeenteraad wordt in 1903 eigenaar van het pand. Om het gemeentehuis meer uitstraling te geven worden aan de voorgevel kolommen aangebouwd.

Na het ingebruiknemen van het tweede gemeentehuis, wordt het pand verkocht aan dokter J.H. Warren.

In 1964 koopt de gemeente, in verband met ruimtegebrek, het oudste gemeentehuis weer terug. Hierin worden de afdeling Bevolking, Burgerlijke stand en Huisvesting ondergebracht. Tot 1978, toen werd het derde gemeentehuis geopend,

Bron:
- A&H jaargang 71 nr 227, juni 2025; De gemeentehuizen door Jan Jansen

Omschrijving van het monument
Dit voormalige gemeentehuis is de oudste van drie verschillende oud-gemeentehuizen die in deze straat te vinden zijn. Het werd rond 1840-1850 gebouwd op de plek waar in het midden van de zeventiende eeuw een boerderij met herberg stond, genaamd ‘De Kleine Roos’. De stijl is het neoclassicisme en dat is terug te zien in de typische symmetrische indeling van de voorgevel. Tussen 1900 en 1913 werd het pand verbouwd en werd een colonnade met zuilen en een balkon toegevoegd. Voor de risaliet, het vooruitstekende gedeelte, is er een terras met een prachtige ingelegde mozaïekvloer. Aan de linkerzijde van het gebouw is een zogeheten Vlaamse gevel terug te vinden. Dit is een “dakkapel” waarvan de gevel doorloopt in de gevel van het gebouw. In het interieur zijn nog verschillende originele details aanwezig, zoals een witte marmeren vloer en glas-in-loodraam uit ca. 1905-1915 in de stijl van de Nieuwe Kunst (de Nederlandse variant van de Art Nouveau).