Gedenksteen Oranjestraat

Aan de voormalige Oranje MAVO, eerder de Christelijke MULO, aan de Oranjestraat is een gedenksteen geplaatst voor A.J. (Aart Jacob) den Hartog. Hij heeft in 1943 een heel belangrijke verzetsman van de LO, Warner van Keulen (schuilnaam Kees), bij zich thuis laten onderduiken. Hij werd gearresteerd “wegens onderdak verlenen aan een terrorist”. Hij is naar concentratiekamp Neuengamme gebracht en daar omgekomen.

Op de gedenksteen staat de tekst: DEN VADERLANT GHETROUWE en daarna zijn naam, met zijn geboortedatum 4 dec. 1898 in Lent en de sterfdatum 7 jan. 1945 in Neuengamme.
Voorgeschiedenis
De heer Den Hartog was onderwijzer/boekhoudleraar aan de ULO Oranje School, de latere Oranje MAVO. Hij woonde met zijn vrouw Lijna van der Vaart en hun vier kinderen in de Van Pallandtstraat 10. Samen met zijn vrouw was hij actief in het verzet. Van het Velpse verzet kregen ze de vraag of ze de organisatie van distributiebonnen op zich wilden nemen. Van Keulen die afwisselend bij Dr. Oostenbrink en de heer en mevrouw Den Hartog onderdook, kwam vanaf dat moment helemaal bij hen in huis.

Na verraad en een huiszoeking op 14 juli 1944 wordt de belangrijke verzetsman Kees niet gevonden, maar de heer Den Hartog wordt wel opgepakt. Van Keulen, gewaarschuwd door het afgesproken signaal, dichte vitrage, vlucht naar Arnhem. Na de slag om Arnhem, op 17 september 1944, als de stad moet evacueren, besluit mevrouw Den Hartog Van Keulen opnieuw in huis te nemen. Van Keulen heeft de oorlog overleefd. Hij zorgde voor de verdeling van bonnen voor bijna 600 -ook Joodse- onderduikers. Op 30 mei 1976 ontvangt hij voor het redden van Joodse onderduikers een Yad Vashem-onderscheiding van de staat Israël.

Vermoord in Neuengamme
De heer Den Hartog werd opgepakt, kwam op 14 oktober 1944 in Neuengamme aan en is daar op 7 januari 1945 vermoord. Hij werd 46 jaar.
A. J. den Hartog staat ook vermeld op de plaquette ter nagedachtenis van gemeenteambtenaren in het gemeentehuis Hoofdstraat 3 in De Steeg en op de plaquette in de voormalige Parkstraatkerk te Velp. Deze plaquette is verplaatst naar de Grote Kerk aan de Kerkstraat.

Zijn zoon, Piet den Hartog, werd na de oorlog gevraagd zitting te nemen in het bestuur van Stichting 1940-1945, later omgevormd tot het 4 Mei Comité Velp. Hij zette zich in om de jeugd ‘het verhaal over de oorlog’ te vertellen. Hij sprak op scholen en bij herdenkingen.