Gelders Arcadië

Langs de zuidoost helling van de Veluwezoom ontstonden in de 17e eeuw en begin 18e eeuw de eerste buitenplaatsen. De locatie had te maken met de omgeving en uitzicht op de rivier. Naast het landhuis werd veel aandacht besteed aan de tuin- en parkaanleg. Eerst overheerste de klassieke Franse stijl, maar aan het eind van de 18e eeuw ging men over op de Engelse landschapsstijl.

Vele buitenplaatsen

In het midden van de 19e eeuw telde de gemeente Rheden 26 grote en kleinere buitenplaatsen. De kernen van oude landgoederen als Middachten, Biljoen, de Gelderse Toren en Rosendael zijn gaandeweg omgevormd tot buitenplaatsen.

Vanaf 1900 verdwenen veel buitenplaatsen door verkoop van kavels. Vaak volgde afbraak van het landhuis.

Velp telde negen buitenplaatsen: Den Heuvel, Daalhuizen, Ommershof, Larenstein, Overbeek, Schoonoord, Schoonenberg, Dulkershof en Rozenhage. Alleen van Daalhuizen, Rozenhage en Overbeek zijn delen bewaard gebleven.

In het dorp Rheden lagen Den Brink, Heuven, De Kruishorst, Rhederhof, Scherpenhof, Snippendaal en Valkenberg. Van sommige zijn grote delen bewaard.

Rhederoord in De Steeg is in 1919 gesplitst en omvat tegenwoordig delen van de oude buitenplaats Rouwenberg.

Ellecom had zes buitenplaatsen: Avegoor, Bergstein, Bernhalde, Dalstein, Hofstetten en Klein Avegoor. Avegoor en Hofstetten zijn bewaard, evenals Bernhalde. Van Bergstein rest het park.

In Spankeren stond vroeger Kerkwijck, later IJsselsteijn. Buitenplaats De Bockhorst is nog aanwezig.