Joods leven

Vanaf ca. 1870

In maart 2010 werd de voormalige synagoge in Dieren opnieuw ingewijd voor de joodse erediensten. In de geschiedenis van deze sjoel weerspiegelt zich de ontwikkeling van het leven van joden in de gemeente Rheden, waarvan de meeste gezinnen in Dieren woonden.

Sjoel
Na de Franse revolutie mochten joden zich vrij vestigen. Rond 1870 was het aantal joodse inwoners zo toegenomen dat er een joodse gemeente kon ontstaan met een eigen sjoel en een eigen begraafplaats. Het inkomen werd hoofdzakelijk in de traditionele beroepen als rondtrekkende marktkoopman of handelaar verdiend. Maar ook de textielhandel de Magneet van Levie en de bekende kunsthandel van Katz werden door joodse families bestierd.

Deportatie
Tot 1942 functioneerde de joodse gemeente, ondanks de ontkerkelijking en vertrek van verschillende families. Daarna maakten vervolging en deportatie een einde aan het joodse leven in Dieren. Slechts weinig families overleefden.  De sjoel kwam leeg te staan en verviel.

Tussen 1950 en 2007 werd het gebouw op zeer verschillende manieren gebruikt. In 2007 werd het door de Stichting De Dierense Sjoel aangekocht. Voor de Liberaal Joodse gemeente kwam met de inwijding van de synagoge een eind aan een zwervend bestaan.

Bron: Canon van Rheden