Dorpsleven

Markt_bij_spoo10_jl

Op deze website vindt u onder het thema Dorpsleven vooral niet materieel erfgoed, zoals dorpsfeesten, gedenkdagen en een weerspiegeling van het verenigingsleven. Soms is het al lang verdwenen, soms is het nog springlevend. Ook ziet u locaties die voor dorpsleven van belang zijn: zoals historische muziektenten en feestlocaties.

Dorpsfeesten en meer
In voorgaande eeuwen waren de meeste dorpsbewoners vooral gericht op hun eigen dorp, voor werk, voor school, voor het sociale leven, voor lief en leed. De meeste dorpen hebben een agrarisch verleden en dat tekende het dorpsleven. Veel belangstelling ging uit naar de jaarlijkse kermis, die alleen een groot dorp als Velp, Rheden of Dieren aandeed. Verjaardagen en andere vierdagen van het koningshuis waren altijd aanleiding voor feesten met wedstrijden en optochten, en muziek!

De grote dorpen kenden wekelijkse markten, die ook een ontmoetingspunt vormden. Gelegenheid voor sociale contacten boden ook de kerkgang, de dorpspompen en de veerstoep. Bovendien hadden kleine dorpen hun eigen winkels, ambachtslieden en tapperijen.

rheden-rozendaal-toerisme-recreatie-ijspretrozendaal02_gajpgijspretrozendaal02_ga

Winterse sneeuw en ijspret konden vrijwel het hele dorp naar buiten lokken. Net als een oogstfeest of schapen scheren. Nog altijd zijn dit hoogtepunten.

Meer vrije tijd
In de 19e en 20e eeuw groeide de mobiliteit en kregen mensen langzaam wat meer vrije tijd. Dat leidde tot een geweldige bloei van het verenigingsleven, vaak op basis van de ‘zuilen’ in de samenleving. In 1855 kregen verenigingen in Nederland een wettelijke basis. Sport was eerst vooral iets voor welgestelden, maar dat verbreedde zich al gauw tot meer bevolkingsgroepen. Zang en muziek, toneel, dieren fokken of planten kweken; voor elke hobby was er wel een vereniging.

Erfgoedlocaties

Bibliotheek Velp

Bibliotheek Velp

Tegenwoordig ligt de bibliotheek aan Den Heuvel en ze heeft nog steeds een belangrijke functie in het dorpsleven. Een eeuw geschiedenis gaat daaraan vooraf.

Omstreeks 1924 begon Thiele’s Boekhandel…

Lees verder →
Binnenweg 71

Binnenweg 71

Voorheen was dit gebouw een school voor verschillende leeftijdsgroepen, later geruime tijd dorpshuis. Na de bouw van een nieuw dorpshuis werd het de vestiging van een kindercentrum en in 2025 is het …

Lees verder →
De Sociëteit Velp

De Sociëteit Velp

Sinds 6 november 1856 bestaat in Velp de Vereniging ‘De Sociëteit’, die op 1 mei 1869 Koninklijke goedkeuring kreeg en tot op de dag van heden nog steeds functioneert. Men begon in 1856 met 21 leden.…

Lees verder →
Dorpspomp Rheden

Dorpspomp Rheden

De Rhedense Dorpspomp staat op het marktplein aan de kop van de Groenestraat en de Dorpsstraat en in de schaduw van de Rhedense Dorpskerk.
In mei 2012 werd de pomp gerestaureerd en in verband met een…

Lees verder →
Drijvend badhuis in IJssel en Kanaal

Drijvend badhuis in IJssel en Kanaal

Badhuis in de IJssel (1863-1900)
Het drijvend badhuis aan een krib in de IJssel is omstreeks 1863 opgericht en bestond uit vier hokken waarin men op houten vlonders kon baden. Veel bewegingsruimte wa…

Lees verder →
Gelders Geologisch Museum

Gelders Geologisch Museum

Het museum heeft een grote collectie mineralen, fossielen en gesteenten en draait geheel op vrijwilligers. Een deel van de collectie komt uit de regio; een aantal vitrines is gewijd aan de geologisch…

Lees verder →