
Toerisme en recreatie hebben met elkaar gemeen dat ze pas opkwamen in de 19e eeuw. Toen kregen mensen geleidelijk meer vrije tijd en door toenemende welvaart hoefden ze niet meer al hun geld uitgeven aan noodzakelijke levensbehoeften. Bovendien groeiden de vervoersmogelijkheden. Voordien waren reizen, vakantie en sport vooral weggelegd voor de rijken. We vergeten wel eens dat mensen tot ver in de 20e eeuw hun ontspanning vooral dichtbij huis zochten. Recreatie kent allerlei georganiseerde vormen, meestal in verenigingen, maar ook speeltuinen of een zwembad horen erbij.
Toerisme
Het toerisme naar de Veluwe groeide en had zijn weerslag op de dorpen van Rheden met vele hotels en pensions. Later kwamen campings en vormen van dagrecreatie. De vorm van het toerisme veranderde en de bezoekersaantallen stegen, maar Nationaal Park Veluwezoom is nog altijd een begrip. Bij het (verdwenen) erfgoed horen een renbaan en een rodelbaan en diverse sportlocaties. En wie weet nog iets over zwembaden in de IJssel? Of over de belangrijke rol van de VVV?

Verenigingen
In 1855 kreeg de ‘vereniging” een wettelijke basis. Al spoedig ontdekte men dat je als vereniging allerlei activiteiten kon ontplooien, rond de bijbel, cultuur of natuurkennis. Later kwamen daar sport en ontspanning bij. Zo ontstond in vrijwel alle dorpen rond 1900 een bloeiend verenigingsleven. De verhalen over deze verenigingen zijn erfgoed, net als de locaties of gebouwen waar men samenkwam of oefende.
Zie Canon van Rheden, venster 24, 30, 32
Hotel Naeff begon als Heerenlogement. Hendrik Avelingh verkrijgt in 1805 het Heerenlogement. Hij koopt van zijn neef Coenradus Avelingh een stuk grond en maakt dat tot overtuin van het logement. In 1…
Bijna 90 jaar is Hotel Overbeek (1903-1992) een beeldbepalend gebouw geweest aan de Hoofdstraat op de hoek van het villapark Overbeek.
In 1903 werd het voorste gedeelte als een van de eerste villa’…
De opening van pension Franken in Velp werd vermeld in het Nieuw Israelietisch Weekblad van 8 april 1904. De eerste jaren adverteerde men uitsluitend in Israëlitische bladen en de nadruk lag op de ge…
Aan het eind van de 19e eeuw werd het grote huis op de hoek van de Zutphensestraatweg en Beekhuizenseweg omgevormd tot pension. Volgens een beschrijving bevatte het 12 kamers, koetshuis, paardenstal,…
Hotel Tramstation stond aan de Zutphensestraatweg. Het was een voortzetting van het bestaande tramstation met voorzieningen.
De grond was eigendom van de heer G. Lüps van kasteel Biljoen. In 1889 wo…
Het pand werd rond 1895 gebouwd in de stijl van het eclecticisme. Dit is in wezen een combinatie van verschillende stijlen.
De woning is opgedeeld in een voor- en achterhuis, waarbij de eerste dwars…