Veluwezoom
Nationaal Park Veluwezoom telt ruim 5.000 hectare en is onderdeel van de Veluwe, een groot, aaneengesloten natuurgebied in de gemeenten Arnhem, Rheden en Rozendaal . Het bestaat uit bossen, heidevelden, zandverstuivingen en landgoederen. Kenmerkend zijn de heuvels en het uitzicht, met centraal gelegen de bekende Posbank.
Geschiedenis van de Veluwezoom
Na de vestiging van de eerste mensen werd in de loop der eeuwen het meeste (loof)bos gekapt of het verdween door overmatige begrazing door vee. Zo ontstonden uitgestrekte heidevelden, zoals het Herikhuizerveld en de Rheder- en Worthrhederheide. Op sommige plaatsen verdween in de middeleeuwen zelfs alle begroeiing en ontstonden zandverstuivingen, zoals het Rozendaalse zand en het Rheder- en Worthrhederzand. Alleen enkele gebieden met oude hakhoutbossen bleven begroeid, zoals de Imbosch, 't Asselt en de Onzalige Bossen.
In 1911 kocht Natuurmonumenten het bosgebied Hagenau met daarin de Carolinahoeve. Meer bossen en heidevelden in de omgeving volgden. In 1930 werd de streek uitgeroepen tot het eerste nationale park van Nederland.
Geologie
Lang voor de vestiging van mensen, tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien, werden de aanwezige zandgronden opgestuwd door gletsjers die vanuit het noorden Nederland binnendrongen. De Oost-Veluwestuwwal loopt door het nationale park en is te herkennen aan heuvels zoals de Zijpenberg en de Elsberg. Het hoogste punt van het nationale park en van Gelderland wordt gevormd door het Signaal Imbosch (109,9 m). Toen de gletsjers aan het einde van het Saalien smolten, werden door het smeltwater diepe dalen uitgesleten, die in het gebied rond de Posbank nog goed te zien zijn.
Recreatie en toerisme
De Veluwezoom kende vanaf halverwege de 19e eeuw een toenemende belangstelling onder welgestelde toeristen. Rond 1900 verbreedde het toerisme zich onder meer lagen van de bevolking. De Posbank verwierf landelijke bekendheid door wandeldagtochten, het uitzicht en wild kijken. Het uitkijkpunt op de Elsberg is gebouwd in een heuveltop met zicht over de Rheder- en Worthrhederheide en omliggende bossen.
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Broodbult
De Broodbult is een heuvelgebied, gelegen aan de oostzijde van de Burgemeester Bloemersweg. Op sommige oude kaarten werd het gebied ook wel aangeduid als de Rheder Duinen, omdat het destijds nog kale…
Burgemeester Bloemersweg
De weg langs de Worth Rhederheide tussen de Posbank en de Imbosch is naar de heer Bloemers vernoemd, Het is een eerbetoon aan wijlen de heer H. P. J. Bloemers, die van 1917 tot 1931 burgemeester was …
Burmania Allee Dieren
De laan Burmania Allee, die op oude boskaarten ook als De Mantel voorkwam, vormt ruwweg de grens tussen het bosbezit van Natuurmonumenten, Twickel en Landgoed Middachten.
De laan loopt om de Willem…
Carolinaberg
De Carolinaberg was een afsluitend onderdeel bij de aanleg van het lanenstelsel in de bossen boven Ellecom en Dieren. Stadhouder koning Willem III en later Prins Willem IV legden dit lanenstelsel aan…
Dassenberg
In het losse Veluwse zand kunnen dieren zoals dassen niet makkelijk burchten en gangen uitgraven. Anders is dit op de Dassenberg. Het leem dat zich hier in de bodem bevindt, verleent de grond de beno…
De Steenkuilen
Opeenhopingen van grof gesteente komen in de bossen van de Veluwezoom veelvuldig voor. Het zijn zichtbare bewijzen van de laatste ijstijd, die hier rond 120.000 jaar geleden heerste en waarbij de sch…