Bedrijvigheid

Bedrijvigheid omvat veel, ook in termen van erfgoed. Van boerderij tot schaapskooi, van bakkerij tot fabriek of gemaal. De dorpen bestonden oorspronkelijk uit kleine kernen met daaromheen verspreide bebouwing. De economie werd lang bepaald door (pacht)boerderijen, schapen houden en bedrijvigheid van middenstanders, enkele vissers en schippers.

Vroege industrie
In de 15 eeuw ontstond vroege industrie door watermolens op de beken. Ze dienden verschillende productieprocessen: graan malen, koper slaan of looizuur maken. In de 17e eeuw werden ze vooral ingeschakeld voor de papiermakerij. Die werd in de tweede helft van de 19e eeuw ‘ingehaald’ door industriële papierfabricage. Sommige molens werden verbouwd tot wasserij. In deze tijd kwamen nutsvoorzieningen op, zoals de waterwinning en de gasfabriek. Aanleg van zulke voorzieningen en van wegen bood werk. De vele steenfabrieken en de tabaksindustrie werkten tot in de eerste helft van de 20e eeuw.
Van alle industriële gebouwen rest maar weinig.

Nieuwe inkomsten
Toen de regio in de 19e eeuw beter bereikbaar werd langs spoor en weg, groeide het toerisme; eerst van welgestelden, later uit brede lagen van de bevolking. Veel bestaande panden hebben een pension- of horecabestemming gehad. Of ze werden gebruikt door de toen florerende middenstand.

Door de bevolkingsgroei en het wegvallen van oude industrie was er gebrek aan arbeidsplaatsen. Dit werd in het begin van de 20ste eeuw opgevangen door nieuwe bedrijven als Gazelle, houtzagerijen in Dieren en EDY in Spankeren. In het dorp Rheden zorgde de vestiging van de Meteoor en Thomassen voor werk. Tijdens de crisisjaren en vooral in WO II hadden de bedrijven het moeilijk.