
Onder gebouwd erfgoed verstaan we allereerst monumenten. Dat zijn door de wet beschermde gebouwen van verschillende aard: van kerk tot villa, van molen en boerderij tot fabriek. Hieronder zijn Middeleeuwse historische restanten. Ook gebouwen uit de Wederopbouw na WOII kunnen al monument zijn.
Bescherming
Rijksmonument genieten de meeste bescherming. Daarover gaat de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Daarnaast kennen we gemeentelijke monumenten –in Rheden wel 500. Rozendaal kent ongeveer 30 gemeentelijke monumenten. Monumenten zijn vaak herkenbaar aan een schildje bij de ingang.
Soms wordt een gebied of woonwijk aangewezen tot beschermd dorpsgezicht. Bijvoorbeeld het Beekdal van Rozendaal en het Strooien Dorp van De Steeg.
Monumentaal
Onze gemeentes kennen relatief veel gebouwd erfgoed dat een plek op de website waard is. Sinds de 17e eeuw werden langs de Veluwezoom landgoederen en buitenplaatsen aangelegd, van Wageningen tot Dieren.

Daarbij maakte men gebruik van het heuvelachtige landschap met fraaie uitzichten. De gebouwen werden naar de mode van de tijd gebouwd en later vaak weer verbouwd.
Van de 36 buitenplaatsen die er ooit in de gemeente Rheden waren, zijn er tegenwoordig nog
22 goed herkenbaar.
Sommige zijn intussen verdwenen of ingrijpend veranderd. De terreinen zijn opgeknipt of hun plek is ingenomen door nieuwere bebouwing.
Waar mogelijk worden de feiten over het monumentale gebouw aangevuld met foto’s en informatie over de functie of over de bewoningsgeschiedenis.
Bij gebouwd erfgoed komt vaak de architectuur aan de orde. Meer over architectuurstromingen vindt u onder deze link (nog toevoegen)…….
In 1874 is een lijkenhuisje tegen de kerktoren aangebouwd; het doet nu dienst als consistoriekamer. Zulke huisjes op kerkhoven en begraafplaatsen zijn het gevolg van twee wetten, nl. de Begrafeniswet…
Het H.A. Lorentzhuis is gebouwd op de plek van huize ‘Dulkershof’, voorheen een buitenplaats. Het terrein lag tussen de Rijnstraat, Waterstraat en de Merwedestraat in Velp zuid. De bouw startte in 19…
Naast de Prins Willemberg werd in 1953 een Luchtwachttoren gebouwd. De toren maakte deel uit van een netwerk van uitkijkposten, dat in de jaren vijftig in Nederland werd opgezet om in tijden van (dre…
De kerk werd gebouwd in de jaren 1894-1895 naar een ontwerp van architect A. Tepe en werd in 1895 ingewijd.
De bouw van de kerktoren, gesitueerd voor het middenschip, is in de jaren 1924-1925 voltoo…
Het in oorsprong 17de-eeuwse gebouw (onderdeel 24) is verbouwd tussen 1875-1914 met behoud van 17de-eeuws muurwerk (voorgevel). Het in rode baksteen opgetrokken pand is in aanzien rechthoekig doch is…
In de oude moestuin staat een voormalige 19de-eeuwse dienstwoning, thans "appelschuur". Het op rechthoekige grondslag opgetrokken bakstenen pand met grijze plint bestaat uit één bouwlaag onder een me…