WO II
Rheden en Rozendaal werden na 10 mei bezet. Eind 1940 werd de bezetting steeds meer voelbaar. Persoonsbewijzen werden verplicht, verplichte patrouillediensten werden ingesteld en de gemeenteraad werd ontbonden. Toch leek de oorlog de eerste jaren nog ver weg. Maar Joden werden steeds meer uit de maatschappij geweerd en tenslotte merendeels weggevoerd.
Evacués
Na de verloren Slag om Arnhem in september 1944 kwam de oorlog dichtbij. Velp en Rozendaal werden overstroomd door evacués uit Arnhem. De gemeente Rheden bood meer dan 9000 Arnhemse vluchtelingen onderdak, vaak tot na de bevrijding op 16 april 1945.
Gevorderd
Grote gebouwen en villa’s werden door de Duitsers gevorderd, vooral in het laatste oorlogsjaar. Door bombardementen werden huizen en fabrieken beschadigd, waaronder de modelmakerij van Thomassen. V1's van de Duitsers stortten neer en veroorzaakten veel schade. In totaal 1100 mannen uit de gemeente Rheden zijn in het kader van de 'Arbeitseinsatz' naar Duitsland gegaan.
Op verschillende plaatsen waren de Duitsers nadrukkelijk aanwezig. In Laag-Soeren waren in het badhuis een 'Erholungsheim' en later een 'Lazarett' ondergebracht en in Velp zat het SS Polizeigericht in Hotel Naeff.
Ook in Rozendaal werd het hotel een Erholungsheim. Op landgoed Avegoor in Ellecom werden Joodse gevangenen onder slechte omstandigheden te werk gesteld. Daar was een opleidingsschool van de SS gehuisvest. Zulke gebouwen en herinneringsmonumenten getuigen nog van de oorlog.
Bron: Canon van Rheden
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Plaquette WO II in het Rondeel
In het Rondeel van Grote Kerk bevindt zich een plaquette voor de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog die lid waren van de Gereformeerde kerk. Deze is overgebracht vanuit de voormalige kerk aan de P…
SS-Schietbaan Ellecom
De schietbaan hoorde bij het opleidingskamp van de SS op landgoed Avegoor. De opleiding had in haar programma lessen in pistool schieten. Rekruten voor de Waffen SS leerden er het hanteren van geweer…
SS-Schule Avegoor
Eind 1940 werd Avegoor gevorderd door de Duitse bezetters en vestigden zij hier een opleidingsschool voor Nederlandse SS kandidaten, de SS-Schule Avegoor.
In 1942 vonden zij dat er sportfaciliteiten…
SS-Turnhal Avegoor
De Turnhal is gebouwd bij het SS-opleidingskamp dat hier door de Duitse bezetters werd gevestigd. Avegoor werd eind 1940 gevorderd door de Duitsers om te dienen als opleidingskamp voor Nederlandse j…
Teerosen
In de Tweede Wereldoorlog lag de Veluwezoom onder de aanvliegroute van de geallieerden richting Duitsland. Om deze, soms tot armada"s aangroeiende stroom bommenwerpers te kunnen onderscheppen, werden…
V1-inslag Oranjestraat
Ruim twee weken voor de bevrijding van Velp op 28 maart 1945 om 01:15 kwam een V-1 neer midden in de Oranjestraat. Er werden negen slachtoffers geborgen en er waren tien gewonden. Een tiental woninge…