WO II
Rheden en Rozendaal werden na 10 mei bezet. Eind 1940 werd de bezetting steeds meer voelbaar. Persoonsbewijzen werden verplicht, verplichte patrouillediensten werden ingesteld en de gemeenteraad werd ontbonden. Toch leek de oorlog de eerste jaren nog ver weg. Maar Joden werden steeds meer uit de maatschappij geweerd en tenslotte merendeels weggevoerd.
Evacués
Na de verloren Slag om Arnhem in september 1944 kwam de oorlog dichtbij. Velp en Rozendaal werden overstroomd door evacués uit Arnhem. De gemeente Rheden bood meer dan 9000 Arnhemse vluchtelingen onderdak, vaak tot na de bevrijding op 16 april 1945.
Gevorderd
Grote gebouwen en villa’s werden door de Duitsers gevorderd, vooral in het laatste oorlogsjaar. Door bombardementen werden huizen en fabrieken beschadigd, waaronder de modelmakerij van Thomassen. V1's van de Duitsers stortten neer en veroorzaakten veel schade. In totaal 1100 mannen uit de gemeente Rheden zijn in het kader van de 'Arbeitseinsatz' naar Duitsland gegaan.
Op verschillende plaatsen waren de Duitsers nadrukkelijk aanwezig. In Laag-Soeren waren in het badhuis een 'Erholungsheim' en later een 'Lazarett' ondergebracht en in Velp zat het SS Polizeigericht in Hotel Naeff.
Ook in Rozendaal werd het hotel een Erholungsheim. Op landgoed Avegoor in Ellecom werden Joodse gevangenen onder slechte omstandigheden te werk gesteld. Daar was een opleidingsschool van de SS gehuisvest. Zulke gebouwen en herinneringsmonumenten getuigen nog van de oorlog.
Bron: Canon van Rheden
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Oorlogsmonument Kanaaldijk Spankeren
Op deze plek bouwden inwoners van Spankeren en Dieren op 16 april 1945 een noodbrug. Zo konden Canadese troepen de IJssel oversteken en contact maken met Britse troepen. Dieren en Spankeren werden o…
Oorlogsmonument Lancaster
In 1993 was het vijftig jaar geleden dat een Lancaster bommenwerper neerstortte op de grens van bos en heide tegenover de tegenwoordige vliegbasis Terlet. De zeven inzittenden kwamen daarbij om het l…
Oorlogsmonument Pinkenberg
In oktober 1944 werden Jan Klaver, Harrie Kuyper en Charles Mozes aangehouden op de Geitenkamp en door de Sicherheitsdienst (SD) gefusilleerd op 25 oktober 1944. Arnhem was in die tijd geëvacueerd en…
Oorlogsmonument Theo Dobbe Dieren
Op 5 september 1944 werd op het terrein van Hof te Dieren verzetsheld Theo Dobbe geëxecuteerd. Dobbe was een van de leiders van de Landelijke Knokploegen. Hij werd in Arnhem, op Dolle Dinsdag 5 septe…
Plaquette Hendrikus Rensen Dieren
Op het station in Dieren is nog een kleine plaquette aanwezig ter herinnering aan Hendrikus Rensen. Hij werd geboren op 14 december 1908 te Dieren. Hij kwam op 3 april 1945 om het leven door een besc…
Plaquette WO II ABN-AMRO bank
Ter nagedachtenis aan alle gevangenen die in de Tweede Wereldoorlog langer of korter waren opgesloten in de toenmalige Rotterdamse Bank is op 4 mei 2000 een natuurstenen plaquette onthuld aan de geve…