WO II
Rheden en Rozendaal werden na 10 mei bezet. Eind 1940 werd de bezetting steeds meer voelbaar. Persoonsbewijzen werden verplicht, verplichte patrouillediensten werden ingesteld en de gemeenteraad werd ontbonden. Toch leek de oorlog de eerste jaren nog ver weg. Maar Joden werden steeds meer uit de maatschappij geweerd en tenslotte merendeels weggevoerd.
Evacués
Na de verloren Slag om Arnhem in september 1944 kwam de oorlog dichtbij. Velp en Rozendaal werden overstroomd door evacués uit Arnhem. De gemeente Rheden bood meer dan 9000 Arnhemse vluchtelingen onderdak, vaak tot na de bevrijding op 16 april 1945.
Gevorderd
Grote gebouwen en villa’s werden door de Duitsers gevorderd, vooral in het laatste oorlogsjaar. Door bombardementen werden huizen en fabrieken beschadigd, waaronder de modelmakerij van Thomassen. V1's van de Duitsers stortten neer en veroorzaakten veel schade. In totaal 1100 mannen uit de gemeente Rheden zijn in het kader van de 'Arbeitseinsatz' naar Duitsland gegaan.
Op verschillende plaatsen waren de Duitsers nadrukkelijk aanwezig. In Laag-Soeren waren in het badhuis een 'Erholungsheim' en later een 'Lazarett' ondergebracht en in Velp zat het SS Polizeigericht in Hotel Naeff.
Ook in Rozendaal werd het hotel een Erholungsheim. Op landgoed Avegoor in Ellecom werden Joodse gevangenen onder slechte omstandigheden te werk gesteld. Daar was een opleidingsschool van de SS gehuisvest. Zulke gebouwen en herinneringsmonumenten getuigen nog van de oorlog.
Bron: Canon van Rheden
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Moffendorp
Het z.g. Moffendorp hoorde bij het radiopeilstation Teerosen II op de Worth Rhedense Heide. Teerosen werd samen met twee andere masten opgericht als radiografisch vangnet om overvliegende bommenwerpe…
Onderduikershol Middachter Bos
Tijdens de 2e WO werd naar Drents voorbeeld, diep in de bossen van Middachten door drie jonge mannen uit het verzet heimelijk een hol uitgegraven om hier Joodse vluchtelingen te kunnen verbergen.
E…
Oorlogsmonument Begraafplaats Heiderust
Op de begraafplaats Heiderust liggen vlakbij de ingang vijf Engelse oorlogsvliegers begraven die zijn omgekomen toen hun toestel op 3 januari 1943 op de Overhagense Weide bij Biljoen in Velp neerstor…
Oorlogsmonument De Herdenking Rozenbos
Het monument "De Herdenking" op het Rozenbos in Rheden is een geelwit kalkstenen beeld van twee treurende vrouwenfiguren, die elkaar troosten. Een wat oudere vrouw heeft haar blik omhoog gericht en s…
Oorlogsmonument Emmapiramide
Op 13 december 1944 zijn als vergelding voor ongeregeldheden tussen Duitse militairen en Velpse burgers acht jonge Nederlanders gefusilleerd. Ze kwamen uit het hele land en waren in het frontgebied n…
Oorlogsmonument in Carolinapark
In het park is een herdenkingsmonument voor de Tweede Wereldoorlog aanwezig.
Het bestaat uit een sokkel gemaakt van baksteen met daarbovenop een zogenoemd Latijns kruis. Op een natuurstenen blok zijn…