Religie
In deze regio waren in de 8e eeuw predikers actief, zoals Lebuinus, Ludgerus en Werenfried. Hun volgelingen bouwden houten kapellen. In de 10e eeuw werden houten zaalkerkjes vervangen door natuurstenen gebouwen. Zo ging het met de Mattheuskerk (de Oude Jan) in Velp, de Mauritiuskerk in Rheden, de Nicolaaskerk in Ellecom en de Petruskerk in Spankeren.
Reformatie
Als gevolg van misstanden in de Rooms-Katholieke kerk en opkomend humanisme kwam in de 16e eeuw protest op gang, de Reformatie. Deze leidde tot een grote kerkscheuring. De nieuwe “Gereformeerde” kerk kreeg een overheersende positie. Door kerkscheuringen en migratie zijn later meer kerkgenootschappen ontstaan.
Groei en krimp
De krimp heeft gevolgen voor het gebouwde erfgoed.
Diverse kerken zijn afgebroken, ten gunste van woningbouw. Andere hebben een nieuwe gebruiker gevonden, bijvoorbeeld een migrantenkerk. Weer andere hebben een nieuwe functie gekregen, zoals een kunstgalerie.
Na de Franse Revolutie kreeg de achtergestelde Rooms-Katholieke Kerk meer rechten. Dat leidde in de tweede helft van de 19e eeuw tot nieuwe kerkgebouwen, o.a. in Velp de Onze Lieve Vrouw Visitatie en in Dieren de Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming. Ook werd er gebouwd door andere kerkgenootschappen, zelfs in de kleinere kernen.
De groei zet door tot in de jaren ’60 van de 20e eeuw. In de jaren '80 wordt de leegloop merkbaar: binnen de R.K. Kerk ontstaan regionale parochies. Enkele protestantse kerken gaan “samen op weg” om de problemen het hoofd te bieden. Kerkgebouwen worden verkocht. Alleen kleinere kerkgenootschappen laten een bescheiden groei zien.
Bron: Canon van Rheden
Bekijk volledige kaartErfgoedlocaties
Kerk O.L.Vrouw Visitatie
De RK kerk Onze Lieve Vrouw Visitatie in de Emmastraat is een beeldbepalend gebouw en het is dan ook een rijksmonument. In 1884 gaf de bekende architect P.J.H. Cuypers advies over het ontwerp van dez…
Kerk Opstandingskerk Gereformeerd
Waar nu de Opstandingskerk staat, was al in 1888 een gereformeerde kerk gebouwd "een zaalkerk met een lang schip, aan de Rijkswege", nu Zutphensestraatweg.
Nieuwbouw
In 1911 volgde op dezelfde plek…
Kerk Oude Jan Velp
De kerk wordt altijd Oude Jan genoemd, maar was oorspronkelijk gewijd aan Sint Mattheus.
De eenbeukige romaanse kerk uit de vroege 12e eeuw heeft tufstenen muren met vier hooggeplaatste rondboogramen…
Klooster St. Michael met kapel en kleuterschool
Op de dag van zijn inhuldiging in 1840 maakte Koning Willem ll een einde aan de beperkende wetgeving voor de kloosters. Oude kloosterordes konden terugkeren in Nederland, nieuwe congregaties mochten …
Maria kerk RK
De kerk werd gebouwd in de jaren 1894-1895 naar een ontwerp van architect A. Tepe en werd in 1895 ingewijd.
De bouw van de kerktoren, gesitueerd voor het middenschip, is in de jaren 1924-1925 voltoo…
Moskee Dieren
De Dierense Selimiye Moskee is sinds 1985 als organisatie deel van de Dierense samenleving. In deze periode heeft de moskee de islamitische gemeenschap in Dieren voorzien van gebedsruimte en andere m…